Αλεξάνδρεια, 9 Αυγούστου 2013
Πρόσφατα διάβασα τη συλλογή διηγημάτων με τίτλο «Η λιμνοθάλασσα της Γεωργικής Σχολής» του Τσέχου καθηγητή μου στο μάθημα της Μετάφρασης, του ζωγράφου και λογοτέχνη Κάρολου Τσίζεκ.
Η έκφρασή του απαλλαγμένη από περιττά βάρη ξεδιπλώνεται μ’ ένα βηματισμό ρωμαλέο, διακρίνεται για την ορμή και το σφρίγος της, καθώς ο ειρμός της εκτυλίσσεται αδιάκοπα, με μιαν ατέλεστη ροή σοφίας, που γνωρίσαμε κατά τις προφορικές του διδασκαλίες, εκ του σύνεγγυς, ακόμα ζωντανότερα. Ο άνθρωπος αυτός έδινε πάντοτε τη μαρτυρία ενός ακάματου εργάτη του λόγου, πολύ αυστηρού και οξυδερκή όσον αφορά στην εύρεση των κατάλληλων λέξεων και φράσεων για την πιστότερη και ακριβέστερη απόδοση των νοημάτων, της μορφής, της δραματικότητας, του ρυθμού και ολοκλήρου εν γένει του λογοτεχνικού κειμένου ως ενιαίου σώματος.
Την ιδιαίτερη προσοχή μου προσέλκυσε εντούτοις ο διακριτικός και ταπεινός τρόπος με τον οποίο φανερώνεται το πρόσωπο του άθρησκου καθηγητή – εδώ εκπλήσσομαι – ο οποίος βαπτίσθηκε, όπως αναφέρει στο διήγημά του «Αθρησκεία», σε μεγάλη ηλικία στον ναό του Αγίου Γρηγορίου του Παλαμά, στη Θεσσαλονίκη. Μολονότι δεν έχει να πει κάτι ανοικτά υπέρ της ορθοδοξίας, μνημονεύει με τιμή τον άγνωστο στους πολλούς Τσεχοσλοβάκο εφευρέτη της προπέλας Γιόζεφ Ρέσλ, εξ ου και ο τίτλος του επόμενου ομώνυμου διηγήματος (που περιέχεται στο ίδιο βιβλίο), το οποίο κλείνει με την εξαγγελία στο στόμα ενός Τσέχου συνομιλητή του ότι οι κεντροευρωπαίοι «έχουν κυριολεκτικά στην καρδιά τους τη θάλασσα». Μετά και από την παρατήρησή του μάλιστα ότι η Ελλάδα είναι κατεξοχήν ναυτική και ορθόδοξη χώρα, το γεγονός ότι υιοθέτησε την ελληνικότητα και την ορθοδοξία, φαντάζει στα μάτια μου ως ένα απλό φυσικό επακόλουθο.
Μακάρι να διατρέχαμε κι εμείς με όμοια έρωτα την πολυκύμαντη μεσόγειο θάλασσα του βίου, περισυλλέγοντας και διασώζοντας μεσοπέλαγα την αλήθεια της ζωής ακέραιη, χωρίς ασφαλείς λύσεις και λιμάνια.
