I.
Τι δεν πρέπει να κάνω
για να ξεφορτωθώ
το εχθρικό μυαλό μου:
πόλεμος χωρίς ανακωχή
μίσος διηνεκές και ασίγαστο
στο ηδονικό μου φταίξιμο
του να ’μαι αυτό που είμαι –
το μακάριό μου τίποτα.
II.
Ο Μάης είναι εκείνος που χαλά το μυαλό μου
κι ο Σεπτέμβρης το ίδιο· αυτοί οι δύο
φρουροί
του καλοκαιριού: ο ένας υπόσχεση, ο άλλος νοσταλγία.
Αυτό που αποκαλούμε Κράτος είναι, σε τελική ανάλυση, μια μηχανή για τη διεξαγωγή πολέμων· και αργά ή γρήγορα, η καταστατική του αυτή κλίση καταλήγει να αναδύεται, επισκιάζοντας κάθε σκοπό – περισσότερο ή λιγότερο εποικοδομητικό – που μπορεί να αποδίδει στον εαυτό του για να δικαιολογεί την ύπαρξή του. Αυτό είναι σήμερα ιδιαίτερα εμφανές. Ο Νετανιάχου, ο Ζελένσκι και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ακολουθούν πεισματικά, πάση θυσία, μια πολιτική πολέμου, για την οποία ασφαλώς μπορούν να διατυπωθούν σκοποί και δικαιολογίες· όμως το έσχατο κίνητρό της είναι ασυνείδητο και εδράζεται στην ίδια τη φύση του Κράτους ως πολεμικής μηχανής. Αυτό εξηγεί γιατί ο πόλεμος – όπως είναι πρόδηλο στην περίπτωση του Ζελένσκι και της Ευρώπης, αλλά και του Ισραήλ – συνεχίζεται επίμονα, ακόμη κι αν οι ίδιοι οι εμπλεκόμενοι οδηγούνται στην πιθανή τους αυτοκαταστροφή. Και είναι μάταιο να ελπίζουμε πως μια μηχανή πολέμου θα σταματήσει μπροστά σε αυτόν τον κίνδυνο. Θα προχωρήσει ως το τέλος, όποιο κι αν είναι το τίμημα που θα κληθεί να πληρώσει.
[Αναρτήθηκε στις 14 Ιουνίου 2025 στην ιστοσελίδα του εκδοτικού οίκου Quodlibet (στη στήλη Una Voce). Η μετάφραση δημοσιεύτηκε στο ηλεκτρονικό Φρέαρ: frear.gr/?p=37214]
Ο πόλεμος στην Ουκρανία πλησιάζει στην ολοκλήρωσή του, η οποία, όπως κι αν διαμορφωθεί, δεν μπορεί παρά να ταυτιστεί με την κατάρρευση της «πρώην Σοβιετικής Σοσιαλιστικής Δημοκρατίας της Ουκρανίας» (πριν από την οποία ουκρανικό κράτος δεν είχε υπάρξει ποτέ· και αξίζει να θυμόμαστε ότι η Κριμαία, την οποία ο Ζελένσκι δεν παύει να διεκδικεί, προσαρτήθηκε στη σοβιετική ουκρανική δημοκρατία μόνον το 1954 από τον Χρουστσόφ και, σύμφωνα με την απογραφή εκείνου του έτους, ο πληθυσμός της ήταν κατά 72% ρωσικός).
Όπως επαναλάμβανε αδιάκοπα η ευρωπαϊκή ιθύνουσα τάξη: θα είμαστε στο πλευρό της Ουκρανίας «έως τέλους». Όμως αυτό το τέλος δεν μπορεί παρά να περιλαμβάνει και τις τύχες της ίδιας της Ευρώπης. Τι θα πράξει και τι θα πει η Ευρώπη όταν το τέλος της Ουκρανίας –στο οποίο η ίδια συνέβαλε ώστε να καταστεί καταστροφικό– θα είναι γεγονός τετελεσμένο;
Σύμφωνα με την εκτίμηση των πιο οξυδερκών πολιτικών παρατηρητών, είναι πιθανόν και η ταυτότητα της σημερινής ευρωπαϊκής κοινότητας – της οποίας η νομική υπόσταση δεν είναι τίποτα περισσότερο από μια διεθνής συμφωνία μεταξύ κρατών– να τεθεί εν αμφιβόλω. Κι αυτή είναι η μόνη θετική συνέπεια που μπορούμε να περιμένουμε από τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο οποίος είναι, κατά τα λοιπά, όπως όλοι οι πόλεμοι, ολέθριος.
[Αναρτήθηκε στις 13 Ιουνίου 2025 στην ιστοσελίδα του εκδοτικού οίκου Quodlibet (στη στήλη Una voce).]
Μετά θάνατον, ή, ακριβέστερα, με βάση τον θάνατο, με τη σκέψη του χρόνου που απομένει – με το μέτρημα των ημερών που μας απομένουν να καρπωθούμε ή να πληθύνουμε– δεν υπάρχει μετάνοια.
Μετάνοια είναι να ζεις τη ζωή κατά τρόπο απρόσβλητο από τον θάνατο· μια ζωή άτρωτη από τη δυναστεία του θανάτου, τη νοοτροπία του carpe diem ή την αγωνία της μεταφυσικής σωτηρίας.