Σάββατο 25 Απριλίου 2026

Σχόλιο στο άρθρο του Τζόρτζιο Αγκάμπεν με τίτλο «Η Γραμματική της Δύσης»

Ο Αγκάμπεν εύχεται η προσέγγιση της Κίνας να δώσει μια ευκαιρία για ένα άλλο κοίταγμα, έναν διαφορετικό τρόπο ομιλίας-σκέψης-ύπαρξης-ζωής που θα μπορούσε να απελευθερώσει από τα σκοτεινά αδιέξοδα στα οποία εγκλωβίζουν οι ράγες της γραμματικής της γλώσσας.

Διαβλέπει στη γραμματική, στη λογική ανάλυση της γλώσσας (ουσιαστικό, επίθετο, ρήμα), στον τρόπο της πλατωνικής και αριστοτελικής φιλοσοφίας, την αιτία της κακοδαιμονίας του δυτικού πολιτισμού. Αυτός ο τρόπος της γραμματικής σκέψης, που εδραιώνεται στον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη, διαστρεβλώνει μοιραία τον τρόπο θεώρησης της αλήθειας. Δηλαδή, η αλήθεια μετατρέπεται σε κάτι που τεκμηριώνεται με μια σειρά καταφατικών ή αποφατικών προτάσεων και ετυμηγοριών. Παραδείγματος χάριν:

– Το πρωί έβρεχε καταρρακτωδώς.

– Ναι, είναι αλήθεια.

– Όχι, δεν είναι αλήθεια. Λες ψέματα. Είσαι ψεύτης.

Και επίσης διαστρεβλώνεται μοιραία και ο τρόπος θεώρησης της πίστης ως κάτι που αποτελεί προσωπικό επίτευγμα και σημείο διανοητικής υπεροχής και ατομικού χαρίσματος, διαχωρίζοντας έτσι τους ανθρώπους μοιραία σε πιστούς και απίστους, σε ένθεους και άθεους. Παραδείγματος χάριν:

– Εγώ πιστεύω στον αγαθό Θεό.

– Εγώ δεν πιστεύω στον Θεό, είμαι άθεος.

Πάνω σε αυτές τις ράγες της γραμματικής σκέψης, όπου εξαίρεται ο ρόλος του υποκειμένου της λογικής πρότασης που τεκμηριώνει ότι αυτά που λέει έχουν πραγματικό αντίκρισμα, παράγεται το μεγαλύτερο υπαρξιακό ψέμα.

Προσβλέπει, λοιπόν, ο συντάκτης του άρθρου ότι, από έναν τρόπο ομιλίας-σκέψης με μονοσύλλαβα, «χωρίς καμία γραμματική διάρθρωση», θα μπορούσαμε να αδράξουμε την ευκαιρία ώστε να μιλούμε, να σκεφτόμαστε και να ζούμε κατά τρόπο υπαρξιακό πιο αληθινό, πιο βαθύ και διαυγή, με ενιαία ματιά, χωρίς διαχωρισμό υποκειμένου και αντικειμένου, χωρίς κριτήρια διαίρεσης, με πίστη καρδιάς και αλήθεια κοινωνίας αγάπης.

Παρόλα αυτά… αμφιβάλλω ως προς το κατά πόσον τα έχουν καταφέρει… οι Κινέζοι με τα μονοσύλλαβά τους.

Έσχατα, Δευτέρα Παρουσία, Εκκλησία

Σκέφτομαι ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο έσχατο από το παρόν. Οι στιγμές αυτές  είναι τα πραγματικά έσχατα και αν η Εκκλησία επαγγέλλεται κάποια...