– Γιατρός.
– Εσύ τι έγινες;
– Ασθενής.)
Λένε ότι οι γέροι τα πάνε – ή τουλάχιστον τα πήγαιναν – καλά με τα παιδιά. Τα παιδιά βλέπουν – ή μάλλον έβλεπαν – στους παππούδες το μέλλον τους, και οι γέροι το ατέλεστο ακόμη παρελθόν τους. Γιατί φαίνεται ότι εκείνο που υπάρχει – ή μάλλον υπήρχε – μεταξύ τους δεν ήταν μια επικοινωνιακή γέφυρα, σε πείσμα του χάσματος των γενεών, αλλά ένα είδος ζωτικής ταύτισης: ιστόρησης και ανιστόρησης της ίδιας τους της ζωής.
Η (χαμένη ίσως) σχέση απομάκρυνε, ξόρκιζε και διέψευδε τα στοιχειά της ενηλικίωσης: την εμμονή σε ένα μέλλον προόδου, σε μια γραμμική πορεία υποσχέσεων βελτίωσης, δύναμης, γνώσης και σωτηρίας – από ποικίλους θεϊκούς και ανθρώπινους σωτήρες – είτε σε αυτή είτε στην άλλη ζωή. Ο παππούς και το μικρό παιδί παρέμεναν η ζωντανή μαρτυρία των αποριών και της αγάπης που βαθαίνει, με όλα τα θαυμαστά μυστήρια ανοιχτά, παρά τη διάψευση των φρούδων ελπίδων. Ήταν το κάλεσμα σε μια ενεργή βίωση του χρόνου, όχι χρονολογική, αλλά με αιώνιο νόημα.
Η σχέση του παππού και του μικρού παιδιού περιγελά το πολλά υποσχόμενο οικοδόμημα του εκπαιδευτικού μας συστήματος και της πολιτικής και μας καλεί σε πολλές στροφές και αναστροφές, «στων κύκλων τα γυρίσματα», για να μπορούμε να βαδίζουμε ευθεία, με βαθιά αναπνοή και οξυγόνο.
Πες μου λοιπόν, παππού, πες μου παππού· πες μου γιαγιά, πες μου γιαγιά· πες μου μπαμπά, πες μου μπαμπά· πες μου μαμά, πες μου μαμά…
«Και του δικού σου του σκοπού μάθε μου την αξία / Να σε συλλάβω δεν μπορώ, μυαλό δεν έχω κοφτερό / Ήμουν κι έμεινα μωρό στην κυριολεξία» (από το ομώνυμο τραγούδι του Άκη Πάνου).
