Κυριακή 11 Ιανουαρίου 2026

Λόγος : αδίδακτη και άτεχνη τέχνη

Πρόχειρες σκέψεις και αναχωνεύσεις με αφορμή το κεφάλαιο «L’ultimo capitolo della storia del mondo» από το βιβλίο La mente sgombra του Τζόρτζιο Αγκάμπεν

Όχι η τέχνη του να γράφεις. Αλλά η τέχνη του να ζεις. Ο τρόπος του να είναι ζωή ο λόγος. Χωρίς να έχει σημασία ποιος και αν θα τον ακούσει. Ο σιωπηλός τρόπος του να μιλάς. Ο χορός της γνώσης και της ανάγνωσης με την άγνοια και τη μη αναγνωσιμότητα.

Μάθαμε να αντιμετωπίζουμε τη γνώση με αδημονία σαν ένα αντικείμενο, σαν ένα αγαθό προς κατάκτηση, σαν το φρούριο της νύχτας και της αμάθειας που πρέπει πάση θυσία να πέσει και να εκπορθηθεί. Πολλοί οδηγοί και πολλές μέθοδοι και πολλά εργαλεία υπάρχουν για να γνωρίζουμε με αυτόν τον αδηφάγο (και ακόρεστο τρόπο) τυφλών ελπίδων και ματαιώσεων.

Καμία συνταγή δεν υπάρχει ωστόσο για την τέχνη του να ζούμε μαρτυρώντας την αλήθεια και χαριτωμένα, χωρίς να έχουμε ανάγκη επιβεβαιώσεων και μαρτύρων και αναγνωστών, αγαπώντας και αντέχοντας τη βαθύτερη άγνοιά μας, αρμονικά με την άγνοιά μας, – την άγνοια που δεν συνεπάγεται για εμάς την οδύνη και τη δυσφορία της μη επαρκούς και μη ακόμα κατακτηθείσας γνώσης· ούτε αντιπροσωπεύει το ακατάληπτο μυστήριο της θεϊκής και υπεράνθρωπης και απόρθητης γνώσης και πανσοφίας που οφείλουμε να υμνούμε με τον θρησκευτικό, ευλαβικό και συνάμα μειονεκτικό τρόπο του υποτελούς.

Καμία συνταγή δεν υπάρχει για να ζήσουμε μια ζωή που δεν είναι κλειδωμένη με δόγματα και επτασφράγιστα μυστικά, που δεν προσδοκάται ότι θα επιτευχθεί με ανώτερη επιστήμη και αποκαλύψεις , με μια γνώση άλλη που τώρα δεν την έχουμε, που τώρα δεν τη γνωρίζουμε.

Καμία συνταγή δεν υπάρχει για την αληθινή ζωή που όλοι μπορούμε να ζήσουμε, όπως η γάτα που κατά τις ώρες της πιο δημιουργικής απασχόλησής της γουργουρίζει με κλειστά τα μάτια στο διπλό κρεβάτι, μακριά απ’ την «πολύ συνάφεια του κόσμου» και τον συνωστισμό, μόνη και ευτυχώς αγνοημένη.


Έσχατα, Δευτέρα Παρουσία, Εκκλησία

Σκέφτομαι ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο έσχατο από το παρόν. Οι στιγμές αυτές  είναι τα πραγματικά έσχατα και αν η Εκκλησία επαγγέλλεται κάποια...