Τετάρτη 7 Οκτωβρίου 2026

Γνώση και γνωσιμότητα – του Τζόρτζιο Αγκάμπεν

Πάλι και πάλι πρέπει να θέτουμε υπό αμφισβήτηση την πρωτοκαθεδρία της γνώσης στον πολιτισμό μας, να αναρωτιόμαστε αν όντως, σύμφωνα με τα λόγια που ανοίγουν τη Μεταφυσική του Αριστοτέλη, αυτό που οι άνθρωποι επιθυμούν είναι πρωτίστως να γνωρίζουν. Αν αποκαταστήσουμε στην αλήθεια την ετυμολογική της σημασία ως μη-απόκρυψη (ἀ-λήθεια), τότε πράγματι το ζητούμενο σε αυτήν δεν είναι η γνώση, αλλά η γνωσιμότητα, το άνοιγμα με αφετηρία το οποίο και μόνο κάτι, όπως μια γνώση, καθίσταται δυνατό. Αν ονομάσουμε «πρόσωπο» το εκδήλως είναι, το δίδεσθαι και το εμφαίνεσθαι κάθε πράγματος, τότε η αλήθεια εδράζεται σε αυτό το πρωταρχικό άνοιγμα· είναι μνήμη των προσώπων των πραγμάτων και όχι η αναγωγή τους σε αντικείμενα γνώσης και επιστήμης. Και επειδή εμείς αισθανόμαστε ευχαρίστηση και ερωτευόμαστε τις όψεις και τα πρόσωπα, μια γνώση που αξιώνει να τα παρακάμψει δεν μπορεί με κανέναν τρόπο να συμβάλει στην ευτυχία μας. Αν η τέχνη και η φιλοσοφία μας ενδιαφέρουν ακόμα, είναι επειδή έχουν να κάνουν όχι με τη γνώση, αλλά με τη γνωσιμότητα των πραγμάτων και των προσώπων. Ένας πολιτισμός όπως αυτός στον οποίο ζούμε, που λησμονεί τα πρόσωπα και επιδιώκει με κάθε τίμημα τη γνώση, δεν μπορεί, επομένως, παρά να καταλήξει –όπως είναι σήμερα έκδηλο– στην τυφλή και καταστροφική κυριαρχία πάνω στον κόσμο από μέρους μιας επιστήμης μεταμορφωμένης στην πιο μισαλλόδοξη από όλες τις θρησκείες.

[Αναρτήθηκε στις 5 Οκτωβρίου 2026 στην ιστοσελίδα του εκδοτικού οίκου Quodlibet (στη στήλη Una voce).]

 

Γνώση και γνωσιμότητα – του Τζόρτζιο Αγκάμπεν

Πάλι και πάλι πρέπει να θέτουμε υπό αμφισβήτηση την πρωτοκαθεδρία της γνώσης στον πολιτισμό μας, να αναρωτιόμαστε αν όντως, σύμφωνα με τα λό...