Για όποιον αναρωτιέται σήμερα για τις τύχες της ανθρωπότητας, είναι χρήσιμο να αναλογιστεί τη νομική έννοια της πτώχευσης*. Η αίτηση για την κήρυξη της πτώχευσης εκ μέρους ενός επιχειρηματία που βρίσκεται σε κατάσταση οικονομικής κατάρρευσης και δεν μπορεί να αντεπεξέλθει στα χρέη του αποσκοπεί πρωτίστως στην προστασία των πιστωτών, αλλά, ταυτόχρονα, και στον περιορισμό της ευθύνης του οφειλέτη, εξαιρώντας από την πτώχευση τα περιουσιακά στοιχεία και τα δικαιώματα προσωπικού χαρακτήρα, καθώς και όσα είναι αναγκαία για τη συντήρηση του ίδιου και των μελών της οικογένειάς του. Σημαντική είναι η μορφή του συνδίκου (ή των συνδίκων), που διορίζεται από τον δικαστή για να διαχειριστεί την πτωχευτική περιουσία και να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες για την ικανοποίηση των συμφερόντων των πιστωτών και την προστασία του πτωχεύσαντος οφειλέτη. Οι πιστωτές, από την πλευρά τους, συγκροτούν επιτροπή, η οποία συνεργάζεται με τον σύνδικο κατά τη διεξαγωγή των αναγκαίων διαδικασιών.
Είναι δυνατόν να παρομοιάσουμε τη σημερινή κατάσταση της ανθρωπότητας με εκείνη ενός επιχειρηματία που είναι υποχρεωμένος να κηρύξει την πτώχευσή του. Διότι είναι βέβαιο ότι δεν είναι πλέον σε θέση να αντεπεξέλθει στα χρέη που έχει προοδευτικά αναλάβει και σωρεύσει απέναντι στη γη στην οποία ζει (περιλαμβάνοντας σε αυτήν και την ατμόσφαιρα, όχι λιγότερο μολυσμένη από το έδαφος). Η επιτροπή των πιστωτών θα περιελάμβανε, εκτός από τους εκπροσώπους της γης και του αέρα σε όλες τις εκφάνσεις τους, και εκείνους των έμβιων ειδών που έχουν εξαφανιστεί ή απειλούνται με εξαφάνιση. Όσο για τους συνδίκους, θα μπορούσαν να συγκροτήσουν μια επιτροπή, στην οποία θα μετείχαν σοφοί διορισμένοι από κάθε έθνος, με σκοπό την ικανοποίηση των συμφερόντων των πιστωτών, επιδιώκοντας ταυτόχρονα να εξασφαλίσουν την επιβίωση της χρεοκοπημένης και αποτυχημένης ανθρωπότητας. Μπορεί κανείς να αναρωτηθεί αν αυτή η διαδικασία θα κατόρθωνε να επιτύχει τους σκοπούς που θα έθετε, αλλά είναι βέβαιο ότι αποτελεί τη μόνη απτή δυνατότητα σωτηρίας για μια ανθρωπότητα σε κατάσταση πλήρους πνευματικής κατάρρευσης (η οποία, όπως πάντα, μεταφράζεται σε κατάρρευση σε κάθε τομέα της ζωής της).
Το να πιστεύει κανείς, όπως σήμερα συχνά προσποιούνται ότι πιστεύουν, ότι τα επιμέρους κράτη και οι διεθνείς οργανισμοί μπορούν να συμβιβάσουν τα οικονομικά και πολιτικά τους συμφέροντα με την ίδια τους την επιβίωση, χωρίς να αποκτήσουν ριζική επίγνωση της κατάστασης πτώχευσης και αφερεγγυότητάς τους απέναντι στη γη στην οποία ζουν, είναι μια ψευδαίσθηση, που συχνά συντηρείται κακόπιστα.
* Στο ιταλικό πρωτότυπο, ο όρος fallimento, που αποδίδεται στον τίτλο ως «αποτυχία», έχει συγχρόνως, στη νομική ορολογία, τη σημασία της «πτώχευσης – χρεοκοπίας». Στη δισημία αυτή του ίδιου όρου στηρίζεται η συλλογιστική του κειμένου.
[Αναρτήθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 2026 στην ιστοσελίδα του εκδοτικού οίκου Quodlibet (στη στήλη Una voce).]
