Σάββατο 15 Αυγούστου 2026

Μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες;

Συχνά, όταν τίθεται το ερώτημα γιατί την Ανάσταση του Χριστού είδαν ελάχιστοι και έκτοτε κανείς, δίνεται η απάντηση ότι ο Θεός δεν θέλησε να επιβάλει την αλήθεια Του ούτε να εξαναγκάσει τον άνθρωπο στην πίστη, αλλά να αφήσει ελεύθερη την ανταπόκρισή του. Δεν είμαι βέβαιος ότι κατανοώ τι σημαίνει εδώ «εξαναγκασμός». Αν η ιστορικότητα του Χριστού και της Ανάστασής Του αποτελεί θεμέλιο της χριστιανικής πίστης, γιατί η άμεση εμπειρία αυτού του γεγονότος θα περιόριζε την ελευθερία μου; Αν η πραγματικότητα της Ανάστασης δεν αποτελεί απλώς μια δυνατότητα που μου προτείνεται, αλλά κάτι που καλούμαι να ομολογήσω ρητά στο σύμβολο της πίστεως ως αληθινό, γίνεται ακόμη δυσκολότερο να κατανοήσω γιατί η άμεση γνώση ή εμπειρία του ίδιου του γεγονότος θα συνιστούσε εξαναγκασμό. Καλούμαι, δηλαδή, να ομολογήσω ως ιστορικά πραγματικό ένα γεγονός του οποίου η άμεση μαρτυρία, κατά το επιχείρημα αυτό, θα περιόριζε την ελευθερία μου.

Αν γινόμουν μάρτυρας της Ανάστασης, θα γνώριζα ότι συνέβη· δεν θα ήμουν όμως γι’ αυτό αναγκασμένος να αγαπήσω τον Χριστό, να Τον ακολουθήσω ή να στραφεί προς Αυτόν ολόκληρη η ύπαρξή μου. Η γνώση ενός γεγονότος δεν συνεπάγεται αναγκαστικά και την αποδοχή του.

Το βαθύτερο ζήτημα βρίσκεται, επομένως, στο τι εννοούμε ως ελευθερία. Δεν μπορώ να την ταυτίσω με μια αυτόνομη «ελεύθερη βούληση» που στέκεται απέναντι στην αλήθεια και επιλέγει αν θα την αποδεχθεί ή όχι. Με ενδιαφέρει εδώ μια άλλη, ετυμολογική και υπαρξιακή ανάγνωση της λέξης, που τη συνδέει με το αρχαίο «ἐλεύθω» — έρχομαι: η ελευθερία ως έλευση, ως κίνηση και στροφή της ύπαρξης, ως κίνηση της καρδιάς. Και μια τέτοια κίνηση δεν χρειάζεται να βιώνεται ως προϊόν επιλογής ή άσκησης της βούλησης· μπορεί να βιώνεται ως ανάγκη.

Γι’ αυτό δεν μπορώ να δεχτώ ότι έχω ανάγκη να μου αποκρυφθεί η Ανάσταση ώστε να διαφυλαχθεί η ελευθερία μου. Το αντίθετο μάλλον.


Μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες;

Συχνά, όταν τίθεται το ερώτημα γιατί την Ανάσταση του Χριστού είδαν ελάχιστοι και έκτοτε κανείς, δίνεται η απάντηση ότι ο Θεός δεν θέλησε να...