Τρίτη 2 Σεπτεμβρίου 2025

Για τις ψευδείς σχέσεις – του Τζόρτζιο Αγκάμπεν

Ένας καλός ορισμός της πολιτικής εξουσίας είναι εκείνος που τη χαρακτηρίζει ως την τέχνη που θέτει τους ανθρώπους σε ψευδείς σχέσεις. Αυτό είναι το κύριο και πρώτιστο έργο της εξουσίας, ώστε να μπορεί κατόπιν να τους κυβερνά κατά βούληση. Μόλις οι άνθρωποι αφεθούν να εισαχθούν σε λοξές, στρεβλωμένες σχέσεις, μέσα στις οποίες δεν μπορούν να αναγνωρίσουν τον εαυτό τους, καθίστανται πράγματι χειραγωγήσιμοι και κατευθυνόμενοι κατά το δοκούν. Αν πιστεύουν τόσο εύκολα στα ψεύδη που τους προτείνονται, τούτο συμβαίνει επειδή οι ίδιες οι σχέσεις είναι εξαρχής ψευδείς, σχέσεις μέσα στις οποίες, δίχως να το αντιλαμβάνονται, βρίσκονται ήδη πάντοτε. 

Η πρώτη κίνηση μιας πολιτικής στρατηγικής αντάξιας του ονόματός της είναι επομένως η αναζήτηση διεξόδου από τις ψευδείς σχέσεις, στις οποίες η εξουσία έχει θέσει τους ανθρώπους για να τους κυβερνά. Αλλά ειδικά αυτό δεν είναι εύκολο, γιατί μια ψευδής σχέση είναι ακριβώς εκείνη από την οποία δεν διαφαίνεται καμία διέξοδος. Κάτι σαν διέξοδος γίνεται εφικτό μόνο αν κατανοούμε ότι η ψευδής σχέση είναι η ίδια η μορφή της εξουσίας· ότι το να βρίσκεται κανείς σε ψευδή σχέση σημαίνει να βρίσκεται σε σχέση εξουσίας· ότι η σχέση είναι ψευδής όχι επειδή λέμε ψέματα, αλλά επειδή λείπει η συνείδηση του ουσιαστικά πολιτικού χαρακτήρα της· ότι οι σχέσεις που φαίνονται προσωπικές και ιδιωτικές ή εκείνες που ορίζονται τεχνικά ή κοινωνικά, είναι στην πραγματικότητα πάντοτε ήδη πολιτικές και ότι μέσα σε αυτές βρισκόμαστε εξαρχής σε μιαν ψευδή συνθήκη. Η συνειδητοποίηση αυτή είναι η μόνη οδός για να αλλάξουμε ριζικά τον τρόπο με τον οποίο ζούμε τις σχέσεις μας. 

[Αναρτήθηκε την 1η Σεπτεμβρίου 2025 στην ιστοσελίδα του εκδοτικού οίκου Quodlibet (στη στήλη Una voce).]


Έσχατα, Δευτέρα Παρουσία, Εκκλησία

Σκέφτομαι ότι δεν υπάρχει τίποτα πιο έσχατο από το παρόν. Οι στιγμές αυτές  είναι τα πραγματικά έσχατα και αν η Εκκλησία επαγγέλλεται κάποια...